Niemand hoort wat jij denkt dat je zegt

-

“Mannen, ik denk dat jullie klaar zijn voor de volgende stap. We gaan een gave oefening doen, namelijk de Arabier. Deze is iets ingewikkelder, maar ik heb er vertrouwen in dat het jullie gaat lukken vanavond.“

Bij de turnvereniging waar ik turn geef ik regelmatig les aan beginnende turners, waarbij ik oefeningen zoals de Arabier uitleg. Eerst mondeling, stap voor stap, daarna doe ik de oefening een keer voor. Vervolgens kijk ik hoe de oefening uitgevoerd wordt, en probeer ik hun te coachen. Niemand voert de oefening in een keer goed uit.

We staan in een grote turnzaal, muziek staat op de achtergrond aan, het klinkt een beetje hol en er zijn meerdere groepen bezig met oefeningen. Kortom, er zijn veel afleidingen.

“We beginnen met een gestrekte voorhup, strek je armen langs de oren en houd ze daar. Handen naar voren, zwaai de benen krachtig op. Sluit snel de benen en wanneer je met je handen op de mat land, duw dan vanuit je schouders de mat weg. Schop de benen snel naar beneden en eindig met een lichte buiging van de knieën, armen gestrekt.”
De uitleg gaf ik aan vijf mannen, variërend in leeftijd van 16 tot 38. Voor het verhaal noem ik hun A, B, C, D en E. Als ik hun gedachtegang tijdens en na de uitleg kon horen dan was dit wat ik zou horen:

A. vraagt zich af waarom we nu pas een gave oefening gaan doen.

B. 16 jaar, was afgeleid door een groepje vrouwelijke turnsters die net langsliepen en heeft alleen het einde van de uitleg gehoord.

C. is zenuwachtig geworden en voelt zich onder druk gezet, hij hoorde alleen maar dat de oefening vanavond moet lukken.

D. luisterde totdat hij de oefening van de naam hoorde, waarna hij moest denken aan de dalende olieprijzen.

E. vindt de oefening maar niks, hij heeft al een tijdje last van zijn schouder en ziet dit helemaal fout gaan.

Ik vertelde één ding maar vijf mensen horen vijf verschillende dingen. Hoe kan dat?

Referentiekader

Hoe een persoon jouw boodschap ontvangt, wordt meer gevormd door wat hij of zij mee heeft gemaakt of wat op dit moment gaande is. Mensen hebben moeite om aandachtig naar je te luisteren wanneer zij moe, onrustig, afgeleid, bang, blij, hongerig, ongeduldig of verdrietig zijn. Daarnaast spelen sociale omstandigheden en factoren zoals opvoeding, onderwijs, cultuur en religie een grote rol in het vormen van onze visie op het leven en de manier waarop er geluisterd wordt.
In het kort: wat je ook zegt, een ieder zal de boodschap door zijn of haar eigen levenservaring (referentiekader) invullen. Niet die van jou. Het referentiekader biedt houvast aan hoe mensen hun informatie verwerken. We zijn geneigd uit te gaan van onze eigen referentiekaders. Dit deed ik ook bij het uitleggen van de oefening.

Turnen en een Scrum proces begeleiden is natuurlijk appels met peren vergelijken. Een turnoefening zoals de Arabier is visueel. Als Scrum Master zie je niet altijd gelijk resultaat, in tegenstelling tot in een turnzaal waarbij je aan de uitvoering gelijk kunt zien of de boodschap helder is overgekomen. Communicatie is dus essentieel in het proces van het bouwen van software. Voortdurend feedback vragen, geven en afstemmen met elkaar is hierin cruciaal.

Bewustwording is de eerste stap

Waar ik dacht dat ik de groep een plezier zou doen, een nieuwe gave oefening, werd dus door elk individu geheel anders geïnterpreteerd. Een ander iets vertellen, betekent niet dat hij of zij hoort wat jij denkt dat je zegt. Knoop dat goed in je oren. Ik ben me hier steeds meer bewust van aan het raken en merk dat ik daardoor steeds beter communiceer. Jij ook?